Dipol Anten Yapalım

Haydi Dipol Anten Yapaliı,

ama kaçmayın "inverted v" de yapacağız

 

Bir telsiz veya alıcı sisteminde, en az alıcı kadar hatta alıcıdan belki de daha önemli olanın antenin konumu ve yapısı olduğunu söyleyebiliriz. Elimizdeki en iyi verici veya alıcı, anten uygun olmadığı takdirde bir işe yaramayacaktır. Antenler, her ne kadar "pasif" eleman olarak tanımlansa da örneğin fiziki engeller arkasına yerleştirilen bir antenin yayın alanının önünün kesilmesi veya vericiden gelen sinyalin bir yönde odaklanarak yansıtılması ile istenilen noktada en çok yayın şiddeti elde edilmesi gibi özellikleri dikkate alındığında, aktif birer pasif eleman olarak tanımlanabilir.

 

Çevremizde daha çok gördüğümüz "çubuk" antenler, yani vertikal antenler, bütün yönlere eşit şiddette, bir daire gibi sinyal yayar. Bu özelliğinden dolayı, normal koşullar altında iyi sonuç vermekle beraber, istenilen noktaya erişememesi de sözkonusu olabilmektedir.

 

Bulunduğunuz nokta ile haberleşmek istediğimiz diğer nokta arasındaki mesafe, vertikal antenin yayın alanı dışında kaldığında, ister istemez başka çözümler aramamız gerekiyor. Bir linear yükseltici ile çıkış gücümüzü arttırabiliriz. Dairesel biçimdeki yayın alanımızı genişletmiş ve haberleşmek istediğimiz noktaya ulaşmış olacağız, ancak gözardı etmememiz gereken sonuçlarının da bilincinde olmamız gerekir.

 

Vertikal bir antenle gücümüzü arttırarak görüşme yaptığımızda, haberleşmede bulunmak istemediğimiz  noktaya da aynı şiddette sinyal yayarak, bir anlamda çevresel hem de radyo manyetik kirlenmeye neden olmamız, diğer yandan da yüksek çıkış gücünü elde etmek için daha fazla elektrik enerjisi tüketiyor olmamız durumuyla karşı karşıyayız.

 

Bilinçli ve çevresine saygı gösteren  CB Halk Bandı - Amatör telsizciler olarak, bu noktayı da gözönünde tutmamız gerektiğini düşünüyorum.

 

Mümkün olduğunca az enerji harcayarak, daha uzak noktalarla haberleşme düşüncemizi, yönlü antenlerle gerçekleştiriyoruz. Adından da anlaşılacağı üzere bu tip antenler, vericimizin yayın gücünü belirli bir noktaya yoğunlastırarak iletmemizi sağlıyor. Çevremizden duyduğumuz isimleriyle yagiler, quad beamler veya dipol antenler, yönlü antenin türevleridir.

 

Yönlü antenlerin en basit, temel biçimi, dipol antenlerdir. Gerek maliyetinin düşük oluşu, gerek neredeyse her yerde uygulanabilir oluşu, yönlü anten kullanmak isteyenlerin dipol anten ile ilk denemeler yapmasını sağlıyor.

 

Dipol, sözcük anlamı ile iki kutup anlamına geliyor. Ya da iki uç. Buradan da aslında dipol antenimizin özelliğini kavrayabiliriz. İki uçlu tel. Elbette tam olarak bu değil.

 

Yapımı için gereken malzemeler, oldukça kolay sağlanabilecek cinsten. Bir miktar tel, 6 adet izolatör. Hepsi bu.

 

Dipol antenin kendisi aslında iki parça telden oluşuyor. Frekansımıza bağlı olarak iki parça teli bir çizgi şeklinde birbirine bağlayacak ve araya da vericimizden/alıcımızdan gelen kabloyu bağlayacağız. SWR ayarlaması yapabilmek amacıyla her bir telin boyunu yaklasik 5-10 cm uzun tutmakta yarar var. Duruma göre izolatörde katlanabilecektir. Aşağıdaki şekil, daha kolay anlaşılmasını sağlayacaktır.

 

Haydi dipolü yapalım artık

Dipol anteni anlamak

Şekilde de görüldüğü gibi, dipol anten için eşit uzunlukta iki tele ihtiyacımız var. Elbette ki her iki parçanın iki ucunun yalıtılması gerekiyor.

 

Anteni kullanacağımız frekansa göre dipol boylarını ayarladıktan, her bir ucu, yani toplam 4 ucu izole ettikten sonra, dipolü mümkün olduğunca yüksek bir yere ve görüşeceğimiz istasyonun bulunduğu yöne bakacak şekilde asmamız gerekiyor. Hedef istasyon, antene dik açı ile bakan yönde olacak. Şöyle ki:

                      İstasyon

    0---------------------------------0  Dipol

Dipol antenimizi, yüksekçe iki nokta arasına germemiz gerekiyor. Bunun için, iki ağaçtan yararlanabileceğimiz gibi, bir binanın terasındaki direkler arasına da gerebiliriz. Tabii ki dipolümüzü oluşturan iki teli doğrudan bu noktalara baglamayacağız. Bunun için en azından bir metrelik bir gergi teli daha kullanmamız gerekiyor.

 

Sonuç olarak dipolümüzün şekli şöyle oluyor:

0--0---------------0--0---------------0--0

gergi  dipol 1  tutturma    dipol 2      gergi

Diyelim ki iki direk arasina geriyoruz:

I-0--0-------------0--0--------------0--0-I                                                                               

Dipol antenimizi böylece hazırladık ve iki nokta arasına gerdik. Anten kablosuna bağlantısını yapmaya geldi sira. Anten kablosundan iki uç geliyor. Bunlardan birini "dipol 1" e diğerini "dipol 2"ye bağlayacağız.

 

Bu noktada, anten ve kablo empedansının mutlak uyumlu kılınması için bir "gamma match" devresi oluşturulup, besleme ucuna takılabilmesinin gerekeceğini söylemekte yarar var. Ancak, bu şekilde hazırldığımız antenin de iyi sonuçlar vereceğıni belirteyim.

Dipolün boyu ölçüsü ne olacak?

(27/28 MHz frekansı dipol ve inverted v anten uzunlukları, ayrıntılı olarak http://antenler.amatortelsiz.com adresinde)

Anten/Dipol boyu

m=300 000 x frekans

Örnek:  m= 300 000 * 27.555 = 10.88 metre

Burada çıkan sonuç, 27.555 Mhz frekansında kullanılacak tam dalga antenin boyunu göstermektedir. Yarım dalga boyu uzunlugundaki antenlerle çalısacağımızdan, bu rakamı tekrar ikiye bölmek gerekecek.

yarım dalga= 5.44 metre

 

Teknik konulara iyice girmeden, anten tasarımı için bir de katsayımız olduğunu bilelim. Genel olarak 0.95 kullanılmaktadır katsayı olarak.

 

m=300 000 * frekans x 0.95

Buna göre anten boyu  m=300 000 * 27.555 x 0.95= 10.34 tam dalga boyu

                                                                                5.17 yarım dalga boyu.

Buna göre, 27.555 Mhz civarında çalışacaksak, her bir dipolün boyunun 5.17 metre uzunluğunda olması gerekiyor.

--0-0------------0-0-------------0--0--

      l---5.17 m---I  I---5.17------I

Sonuç olarak, 27.555 Mhz civarında çalışacak  dipol antenimiz için, her bir dipolün boyunun 5.17 metre uzunluğunda olacağını görüyoruz. SWR ayarı için 5 cm pay bıraktığımızda, 5.22 metrelik iki adet tele ihtiyacimiz olacak. İki dipolümüz olacağına göre toplam tel ihtiyacımız 10.5 metreyi geçmeyecektir.

 

Ayrıca ihtiyaç duyduğumuz malzemeler arasında 6 adet izolatör de bulunmaktadir.

 

Başarılar dileğiyle

(1998 yılında Roma'da 1 EU 40 ile çalışırken hazırlanan metindir)

 

 

halkbandi.amatortelsiz.com

halkbandi.amatortelsiz.com, TA2IBY ve 116 EU 040 tarafından hazırlanmıştır.İletişim için iletişim sayfasında gerekli bilgileri bulabilirsiniz. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir. "Hotlink" izni yoktur. Kişisel mesajlarınız, adresleriniz başkalarına verilmez.

Made with Namu6